Ruch migracyjny ludności Myśliborza w latach 1947-56

Posted by on 15, Marzec 2013 in Artykuły historyczne | 0 comments

W latach 1945-46 następował duży ruch migracyjny na ziemi myśliborskiej. O ile w czerwcu 1945 r. Myślibórz zamieszkiwało 474 Polaków i ok. 1700 Niemców, to na koniec roku 1946 – 5.334 mieszkańców narodowości polskiej i zaledwie 185 narodowości niemieckiej. W ciągu 1947 r. następował dalszy napływ ludności polskiej – repatriantów z polskich kresów, włączonych do ZSRR, a także przesiedleńców z Polski centralnej i z innych obszarów Europy (w tym spore grupy napływających tu osadników z Westfalii, o czym wspomina W. Narożyński). Mimo, że kolejni obywatele Niemiec opuszczali swoje ojczyste miasto, zaczęło brakować wolnych miejsc do kwaterowania ludności napływającej. Na koniec 1947 r. w Myśliborzu znajdowało się 6.603 Polaków i 33 Niemców oraz 8 osób innych narodowości. Było to więcej, niż w mieście Soldin przed wybuchem II wojny światowej (6123 osoby wg spisu z 17.05.1939r.). W kolejnych latach proces migracyjny był już coraz mniejszy. Repatriantów kierowano częściej na wieś.

tabela1.png
W Myśliborzu w roku 1947 urodziło się 238 dzieci (Polaków). W tym okresie zmarły 74 osoby, w tym 67 Polaków i 7 Niemców.

W całym powiecie myśliborskim, obejmującym wówczas gminy Barlinek, Pełczyce, Karsko, Golanice (Golenice), Myślibórz, Nowogródek, Różańsko i Staw na początku 1947 roku zamieszkiwało już 24.876 Polaków i 4.356 Niemców. Na koniec roku odnotowano 28.720 mieszkańców narodowości polskiej i już tylko 248 narodowości niemieckiej. Należy zwrócić uwagę na fakt szybkiego zaludnienia miast powiatu, przy słabym początkowo zaludnieniu wsi. Repatrianci woleli osiedlać się bliżej ośrodków władzy, mając nadzieję na lepsze możliwości zaopatrzenia w żywność i większe poczucie bezpieczeństwa (obecność wojska i milicji obywatelskiej). Dopiero po zaludnieniu miast kolejnych napływających tu osadników umieszczano na wsi. Niedoludnienie terenów wiejskich było przyczyną strat gospodarczych wynikających z opóźnień w uruchomieniu pozostawionych przez dawnych mieszkańców tych ziem gospodarstw rolnych. Dodatkowo powodowało większą degradację opuszczonych gospodarstw, plądrowanych przez szabrowników, dewastowanych i niszczonych często przez pozbawioną kontroli i hamulców moralnych młodzież.

Kolejne lata powojenne pod względem ilości mieszkańców Myśliborza wyglądały następująco (stan na 31 grudnia każdego roku):

tabela2.png

Od roku 1948 struktura ilościowa mieszkańców Myśliborza kształtowana była w dużej części przez przyrost naturalny (liczba urodzeń i zgonów). W tabeli umieściłem również wyliczenia, ukazujące wzrost (lub zmniejszenie) ilości mieszkańców w stosunku do roku poprzedniego wynikający z ciągłych ruchów migracyjnych (od ilości mieszkańców odjęto wynik przyrostu naturalnego, a następnie zestawiono tę liczbę z ilością mieszkańców w roku poprzednim).  Niestety, brak danych z lat 1951-52 nie pozwala na pełną obserwację zjawiska migracji w tym okresie. Zastanawiający jest nagły exodus mieszkańców Myśliborza w roku 1950 (aż 1783 osoby opuściły miasto?) i ruchy w latach 1955/56. W tabeli uwzględniono strukturę narodowościową. W dokumentach źródłowych odnajdujemy jednak obecność mniejszości narodowych (niemieckiej i innych) tylko do roku 1949. Później już brak danych na temat Niemców zamieszkujących miasto Myślibórz – albo zostali przesiedleni, albo chcąc pozostać na ziemi swych ojców, przyjęli obywatelstwo polskie.

W całym powiecie myśliborskim zmiany pod względem ilości mieszkańców wyglądały w latach 1947-56 następująco:

tabela3.png

 

Rafał Topolski  

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *